علی مرادی مراغه ای در یادداشتی در ضمیمه فرهنگی امروز روزنامه اطلاعات نوشت: امروز، سالگرد به توپ بستن مجلس شورا توسط محمدعلی شاه، از مهمترین رویدادهای تاریخ ایران و انقلاب مشروطیت است به سال۱۲۸۷ ه.ش. اما مجلس شورای ایران نه یکبار بلکه بارها و بارها به توپ بسته شده و از ذات خود تهی گشته...
مجلس اول با تمام گرفتاری هایش، چنان خوش درخشید و قوانین مترقی تصویب کرد که سفیر انگلستان در تلگرافی نوشت: «این مجلس ایرانیان چنان پر تلاش است که حتی از مجلس خود ما هم پیشرفته تر است...!»
اما آن مجلس مقدس، که امید ستمدیدگان ایرانی بود، به توپ بسته شد و آرزوها برباد رفت.
نقل است که محمدعلى شاه پس از به توپ بستن مجلس و کشتن مشروطه خواهان و قتل فجیع میرزا جهانگیرخان و ملک المتکلمین، بادی در بروت انداخته و موقع ناهار با تکبر گفته بود: «آیا مشهدی باقر بقال وکیل اجازه می دهد شاه مملکت ناهارش را صرف کند یا خیر؟ سپس قهقهه خنده را از سر تمسخر سر داده بود...»
روزگار بگذشت، قیام تبریز شروع شد سپس، مجاهدین تهران را فتح کردند و شاه متکبر گریخته و مجبور به تحصن در سفارت روسيه شده، در این زمان، حسین بیگ تبریزی به تمسخر گفته بود: «دیدی بالاخره مشهدی باقر بقال اجازه ناهار خوردن نمی دهد!»
اما مشهدی باقر بقال که محمدعلی شاه او را مسخره کرده نماینده صنف بقالان و آجیلفروشان تهران در مجلس اول بود، او هر چند سوادِ چندانی نداشت مثلا از دانشگاه سوربن فرانسه دکتری نداشت اما از مخالفان جریان مشروعه خواه شیخ فضل الله نوری بود...!
آن مجلس و مجالس دیگر نیز به توپ بسته شدند و کمتر خالی از دخل و تصرف قدرتمداران شدند، مجالس بعدی در واقع، مصداق این سخنِ عین السلطنه بود:
چنان ...دند احزاب سیاسی
به اصل و فصل قانون اساسی
كه دیگر هیچ نتوان پاك كردن
مگر با صد زبان دیپلوماسی
(روزنامه خاطرات... ج5، ص3722)
به دوران رضاشاه نیز برای همیشه به توپ بسته شد. هنوز رضاخان بود که وقتی با کالسکه از کنار ساختمان مجلس می گذشت می گفت: «بالاخره روزی در این طویله را خواهم بست!»
و البته چنین نیز کرد. پس از بالا رفتن از نردبان قدرت، تیمورتاش لیست نمایندگان را تهیه می کرد و از نظر رضاشاه می گذراند! البته رأی گیری هم می شد اما برخی شهرها حتی تعداد رأی ها از کل اهالی شهر بیشتر میشد! وهابزاده از اردبیل سیهزار نفریِ واجدِ رأی 36636 رأی آورد!
ثقهالاسلام بروجردی از بروجرد ِ سیهزار نفری، 35359 رأی و عمادی از ساری دههزاری نفری، 33742 رأی آورد!
وقتی متفقین آمدند مجالس در فضای اشغال شده بهتر شدند و این شوربختی مردمی است که وقتی کشورشان اشغال می گردد، مجالس اش بهتر می گردد!
اما با کودتای 28 مرداد مجلس چنان به قهقرا رفت که در دیکتاتوری پسر، رئیس مجلس مهندس ریاضی میگفت: بزرگترین افتخار ما اینست که منویات اعلیحضرت را در قالب قانون می ریزیم...!
به روزگاران گویا مجلس نه آیینه تمام نمای اکثریت مردم، بلکه تنها به اقلیت ویژه تعلق دارد.
اما آن مجلس اول که 115سال پیش به توپ بسته شد، همه چیزش ساده بود، نمایندگانش، حقوق هم نمی گرفتند، بجای شاسی بلند، سوار گاری و کالسکه شده، روی زمین می نشستند و بجای میکروفن، لب تاپ و...هر کدام قلیان خود را داشتند...
اما از جنس مستشارالدوله ها، تقی زاده ها، مدرس ها و مصدق ها بودند که از شنیدن خبر فروش دختران قوچان توسط آصف الدوله حاکم، چنان احساساتشان جریحه دار
می شد که می گریستند و برخی نمایندگان تبریز در دفاع از حقوق مردم در مقابل مشروعه خواهان، چنان مقاومت می کردند که تکفیر شده و شبها از ترس جانشان در مجلس می خوابیدند!